Home Opinies en Nieuws Archief Opiniestukken Gelijkheid Tussen Mannen En Vrouwen Als Emancipatiewaarde

Gelijkheid Tussen Mannen En Vrouwen Als Emancipatiewaarde

 

 

 

MEMORANDUM VAN DE UNIE VRIJZINNIGE VERENIGINGEN

Wettelijke bepalingen

De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens stelt in zijn artikel 2 :
“Een ieder heeft aanspraak op alle rechten en vrijheden, in deze Verklaring opgesomd, zonder enig onderscheid van welke aard ook, zoals ras, kleur, geslacht, taal, godsdienst, politieke of andere overtuiging, nationale of maatschappelijke afkomst, eigendom, geboorte of andere status.”
Ook in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens bevat artikel 14 een verbod van discriminatie: “Het genot van de rechten en vrijheden, welke in dit Verdrag zijn vermeld, is verzekerd zonder enig onderscheid op welke grond ook, zoals geslacht, ras, kleur, taal, godsdienst, politieke of andere overtuiging, nationale of maatschappelijke afkomst, het behoren tot een nationale minderheid, vermogen, geboorte of andere status.”
Ook in België heeft een vrouw op basis van de grondwet zowel politiek, economisch als cultureel dezelfde rechten als een man.

Maatschappelijke situatie

In de Belgische samenleving dringt de fundamentele gelijkwaardigheid van man en vrouw ook daadwerkelijk door, want er worden steeds meer initiatieven uitgewerkt om de gelijkheid tussen man en vrouw te bewerkstelligen.Toch blijven nog steeds enkele verdoken discriminaties bestaan.Zo nemen vrouwen nog steeds het overgrote deel van de (onbetaalde) huishoud- en opvoedingstaken voor hun rekening. Een vrouw is vooreerst huisvrouw en moeder, terwijl de man de kostwinner is. Bijna 40% van de werkende vrouwen werkt parttime. De twee voornaamste redenen daarvoor zijn ‘zorg voor kinderen’ en ‘familiale omstandigheden’. Meer dan vijfennegentig procent van de eenoudergezinnen die moeten leven van het bestaansminimum zijn alleenstaande moeders. En voor dezelfde job verdienen vrouwen nog steeds minder dan mannen. Werkgevers zien in vrouwelijke sollicitanten in de eerste plaats eventuele moeders, die zwangerschapsverlof nodig zullen hebben, voor zieke kinderen moeten zorgen, op termijn misschien deeltijds zullen gaan werken… De plaats in haar gezin bepaalt tevens sterk de mogelijkheden van een vrouw om een aandeel te verwerven in de politieke macht. De extra taken verhinderen immers haar actief deel te nemen aan het ‘publieke’ leven.
In allochtone gezinnen kan de culturele achtergrond de rechten van de vrouw sterk bepalen. In veel islamitische landen is de vrouw een tweederangsburger. In sommige gezinnen in België zet die tendens zich verder.

Rol van de overheid

Om ‘empowerment’ bij die groep vrouwen te stimuleren, moeten er zeker concrete beleidsvoorstellen geformuleerd worden. Het is echter verkeerd te denken dat wij als buitenstaanders ‘het beter weten’. Het is geen vaststaand feit dat islam en feminisme onverzoenbare vijanden zijn. Binnen de islam zijn er verschillende feministische strekkingen. Het is in elk geval praktischer om het oor te luister te leggen bij die bewegingen, eerder dan te vertrekken vanuit de Europese opvatting van feminisme.
De vrijzinnigheid legt de nadruk op een grote betrokkenheid staat om de verdere evolutie naar een volmaakt volwaardig gelijkwaardig statuut voor de vrouw te garanderen. Er is wel degelijk nood aan een actief en gecoördineerd gelijkekansenbeleid binnen de verschillende sferen van de samenleving. De politiek bepaalt de minimumstandaard van de rechtvaardigheid. Het gezin wordt immers vorm gegeven door onder andere huwelijks-, afstammings-, echtscheidings- en abortuswetgeving. Ook arbeidswetgeving (bv. rond zwangerschap) is belangrijk en het strafrecht heeft eveneens een belangrijke rol, denk maar aan het feit dat verkrachting binnen het huwelijk lang geen omschreven misdrijf was. Nu is geweld binnen het gezin wel erkend. Het is dan ook enkel met behulp van politieke regelgeving dat het doorsijpelen van onrechtvaardigheden kan worden tegengegaan.

Enkele voorbeelden van concrete maatregelen

Om binnen een gezin de wanverhoudingen recht te trekken, zijn er concrete maatregelen nodig:
Alles begint bij de opvoeding… sensibilisering op jonge leeftijd, zoals bijvoorbeeld via het onderwijs. Tijdens de lessen niet-confessionele zedenleer wordt de gelijkheid tussen alle mensen benadrukt. Er wordt gebruik gemaakt van rollenspelen om de kinderen bewust te maken van ingebakken vooroordelen.
Het is ook belangrijk het taboe rond partnergeweld verder te doorbreken. Er werden reeds heel wat positieve initiatieven genomen, maar uit statistieken blijkt dat het probleem verre van opgelost is.
De Staat heeft er alle belang bij onrechtvaardigheden binnen het gezin te bestrijden. Gezinnen zijn nu eenmaal de structuren waarbinnen kinderen, de toekomstige burgers, worden geboren en grootgebracht. Het is van het allergrootste belang dat toekomstige burgers een adequate zin voor rechtvaardigheid kunnen ontwikkelen.
Ook buiten het gezin kunnen rolbrekende maatregelen genomen worden zoals controle op gelijke verloning voor gelijkaardig werk (in de praktijk zowel als in theorie) en streng toezien op mogelijke discriminatie op de werkvloer.
Daarnaast kunnen er opleidingsmogelijkheden voor vrouwen opgestart worden om hun tewerkstelling te bevorderen in sectoren die niet vanzelfsprekend zijn.
Bij promoties binnen door de overheid gesubsidieerde organisaties moet er streng op toegezien worden dat vrouwen evenveel mogelijkheden krijgen om te promoveren naar een hogere functie (denk maar aan de pregnante wanverhouding tussen mannelijke en vrouwelijke universiteitsprofessoren). Ook buiten staatsgesubsidieerde ondernemingen moet de doorstroming van vrouwen naar de top aangemoedigd worden.
De vergadercultuur aanpassen door het aantal laatavondvergaderingen te beperken, bijvoorbeeld, is een goede stimulans om vrouwen te laten participeren.
Wetten die het gemakkelijker maken voor de vrouw om thuis te blijven en voor de kinderen te zorgen (denk maar aan ouderschapsverlof, loopbaanonderbreking, deeltijds werken…) zijn uiterst lovenswaardig, maar bevestigen de rol van de vrouw als huisvrouw en zorgmoeder.
Het is in deze context voordelig mannen in hun vaderrol te versterken en aan te moedigen door vaderschapsverlof en dergelijke breder door te voeren. Ook veel mannen zijn vragende partij om meer verantwoordelijkheid binnen het gezin te kunnen opnemen. Vaak is de druk om te presteren veel groter bij mannen. Gelijkheid gaat in twee richtingen. De verdoken discriminaties waar mannen mee geconfronteerd worden moeten evenzeer aangepakt worden.

De Unie Vrijzinnige Verenigingen pleit ook voor maatregelen om vrouwen financieel meer onafhankelijk te maken.
Onder andere het alimentatiefonds kan daarin een grote rol spelen. Zolang een vrouw afhankelijk is van de ‘goodwill’ van de man om financieel te kunnen overleven, zal er ongelijkheid bestaan. Uit dit signaal moet duidelijk blijken dat vrouwen op geen enkel vlak minderwaardig zijn, ook niet als ze huisvrouw zijn en geen professioneel inkomen genereren.
Naar allochtone vrouwen toe is het belangrijk een open dialoog te voeren en te luisteren naar de emancipatorische maatregelen die zij zelf waardevol vinden.
Het is namelijk belangrijk dat zij zelf inspraak krijgen in hun ‘empowerment’, eerder dan dat van buitenaf maatregelen opgelegd worden die strijdig zijn met hun cultuur en/of religie. Rechtstreekse steun van de overheid aan allochtone vrouwenbewegingen is in dat licht noodzakelijk. Toch zijn er enkele basisregels waar elk individu zich moet aanpassen om in onze maatschappij een volwaardige rol te kunnen vervullen. Op basis daarvan moeten moslimvrouwen dezelfde rechten krijgen als mannen qua onderwijs en is vrouwenverminking niet mogelijk in België.

Ten slotte willen wij de kracht van de media in ‘empowerment’-dossiers benadrukken. De televisie heeft een enorme impact op mentaliteit en mentaliteitsveranderingen. Een positief vrouwbeeld op de buis kan al heel wat vrouwen stimuleren om op te komen voor zichzelf.
De overheid kan bijvoorbeeld investeren in een sensibiliseringscampagne op tv.

Conclusie

Nationale en internationale regelgeving m.b.t. de gelijkberechtiging is meer dan noodzakelijk, maar blijft onvoldoende. Ook in de dagelijkse samenleving moet de overheid werk maken van gelijke kansen en gelijke mogelijkheden voor vrouwen en mannen om deze rechten en vrijheden ten volle te kunnen benutten.

Prof.dr.Michel Magits
Voorzitter Unie Vrijzinnige Verenigingen
Brand Whitlocklaan 50
1200 Sint-Lambrechts-Woluwe

tel.: 02 / 735.81.92
fax: 02 / 735.81.66
e-mail: cmd.federaal@uvv.be

Bookmark and Share

 

 

Vragen?

Wij beantwoorden met plezier al uw vragen